3. Thuis in de buurt

We staan voor grote uitdagingen: zorg wordt steeds vaker buiten de muren van de zorginstelling geboden. De onbalans in de buurt neemt toe, net als vergrijzing, eenzaamheid en de tweedeling in de samenleving. De zorgt wordt onbetaalbaar. En daarnaast vragen thema’s als immigratie, jeugdproblematiek, etc. om innovatieve oplossingen en een integrale visie op wonen, zorg, welzijn en leefbaarheid. 

We moeten 'out of the box' denken en de bedoeling centraal stellen, waarbij we luisteren naar bewoners en hun zorgen serieus nemen. Samen met onze partners en inwoners zetten we ons in voor een genereuze stad waar ruimte is voor iedereen en waar samenredzaamheid bijdraagt aan sociale samenhang. Meer dan ooit zien we dat sociaal beheer en aanwezigheid in complexen en buurten loont. Al is het soms niet genoeg. Er zijn altijd mensen die zorg mijden, ondermijnend gedrag vertonen, vanuit onmacht dreiging uiten of intimiderende overlast veroorzaken. Deze groep inwoners heeft niet alleen onze aandacht nodig, maar ook die van hulpverleners en de gemeente.

In samenwerking met de gemeente Zwolle, de politie en de Zwolse corporaties hebben we een ‘Convenant Gegevensuitwisseling’ opgesteld dat in januari 2023 werd ondertekend. Dit convenant maakt het mogelijk om in het geval van ernstige woonoverlast sneller en eenvoudiger informatie te delen om escalatie voor betrokkenen en omgeving te voorkomen. In oktober is het ‘Convenant Woonfraude’ in de gemeente Kampen ondertekend. Dankzij de afspraken in dit convenant kunnen onze gebiedsteams in Kampen woonfraude voorkomen of makkelijker en effectiever aanpakken.

In onze gebiedsteams ligt de integrale focus op het verhuren van alle woningen en het streven naar gelukkige huurders. De medewerkers in deze teams weten wie de huurders in hun gebied zijn en hebben goede kennis van de wijk. Zij zijn voor onze huurders in de wijk het eerste aanspreekpunt en weten wat er in de wijk speelt. Ook onderhouden de gebiedsteams goede contacten met de ketenpartners in de wijk, zoals de gemeente, wijkagenten, opbouwwerk en hulpverlening. Hierdoor ontstaat er een goed beeld van wat er nodig is in de wijk. We bouwen mee aan een gemeenschap in de wijk, waarbij inwoners nog meer centraal staan. We creëren ontmoeting en sluiten aan bij ideeën van wijkbewoners.

Bij het maken van plannen en beleid stellen wij de wijk centraal. Dit betekent dat wij altijd kijken wat er in een specifieke wijk nodig is. In zo’n wijk wonen en leven veel verschillende mensen. Dat brengt uiteenlopende woon- en leefbaarheidsvraagstukken met zich mee. Daarom werken we in de wijken nauw samen met wijkteams, politie, GGZ en gemeente. Wij geloven in een sterk professioneel netwerk en zetten in op onderlinge verbinding die kan leiden tot synergie. Samen met onze netwerkpartners werken we aan een gezamenlijke wijkvisie, gericht op preventie en verbinding. We werken integraal samen vanwege de achterliggende vraag ‘wat heeft deze wijk nodig?’ Ons gemeenschappelijke doel is het vergroten van het woongeluk voor alle inwoners van de wijk. 

Soms moet je daarbij over je eigen schaduw heen stappen, terwijl je de grenzen van je eigen rol bewaakt. Samenwerking kan soms om een andere aanpak, rolverdeling en financiering vragen. Randvoorwaarde is een gedeeld perspectief op samenwerken vanuit gedeelde waarden, gezamenlijke doelen en aanvullende expertises.

De OntmoetAallee is een gezamenlijk initiatief van deltaWonen, Travers Welzijn, de gemeente Zwolle, SWZ, Rova en het Sociaal Wijkteam. Samen gingen we de wijk Aa-landen in om mensen te ontmoeten en zo hun wensen en behoeften te inventariseren. In ruil voor een goed idee of een wens voor de buurt, kregen de bezoekers een mooie bloeier mee naar huis. Uit de inventarisatie van de wensen bleek dat bewoners graag een buurtkamer in de Biesboschflat wilden hebben. Hier kunnen ze samen koffiedrinken, elkaar helpen bij kleine klusjes en creatief bezig zijn.

We hechten veel waarde aan het contact dat we met diverse vertegenwoordigers en belangenbehartigers van huurders onderhouden. Op dit moment werken we samen met twaalf bewonerscommissies/klankbordgroepen. Helaas moeten we constateren dat de interesse in een deelname aan een bewonerscommissie steeds verder afneemt. Ook bestaande commissies ervaren moeilijkheden bij het aantrekken van nieuwe leden. Dit komt deels door vergrijzing, maar mensen geven daarnaast aan onvoldoende tijd te hebben om in een bewonerscommissie te investeren.

Veel bewoners tonen minder belangstelling voor een bewonerscommissie en benaderen deltaWonen rechtstreeks als ze vragen hebben of problemen ervaren. We zien dat er meer initiatieven ontstaan om kortstondig deel te nemen aan een klankbordgroep en mee te praten en na te denken over onderwerpen die op dat moment relevant zijn in het complex of de wijk. Hierbij valt te denken aan de ontwikkeling van bouwplannen, renovaties, complexe kwesties en energiebesparing. Het contact met de medewerkers van het gebiedsteam verloopt goed. Zij kunnen veel praktische vragen beantwoorden en meedenken over initiatieven die spelen in de wijk.

De Centrale Bewonersraad (CBR) van deltaWonen opereert als een onafhankelijke stichting met een eigen bestuur. Dit bestuur houdt zich bezig met beleidskwesties, huurdersbelangen, leefbaarheid, prestatieafspraken en andere onderwerpen die relevant zijn voor bewoners. Op bepaalde terreinen fungeert de raad niet alleen als adviseur, maar ook als partner. Zo neemt de CBR als gelijkwaardige partner aan de onderhandelingstafel bijvoorbeeld actief deel aan prestatieafspraken.

In 2022 voerde de Centrale Bewonersraad van deltaWonen uitgebreide gesprekken over zowel de samenwerkingsmethoden als diverse inhoudelijke vraagstukken. Met het oog op verdere ontwikkeling van de samenwerking, nam de CBR het initiatief om een visie te ontwikkelen met betrekking tot het onderling overleg, die de formele samenwerkingsrelatie overstijgt. In 2023 hebben we deze samenwerking geëvalueerd en de thema's voor 2024 geformuleerd. Zowel deltaWonen als de bewonersraad waarderen de openheid van het overleg en het volwaardige gesprek en beoordelen de samenwerking als zeer positief.

In de vergaderingen zijn diverse onderwerpen besproken, waaronder:

• De prestatieafspraken in Kampen, Oldebroek (jaarlijkse afspraken) en Zwolle (meerjarige afspraken);
• De woonruimteverdeling in de regio (West-Overijssel);
• De huisvestingsverordening (Noord-Veluwe);
• De standpuntnotities van de bewonersraad met betrekking tot onder andere huisvesting van statushouders;
• De jaarlijkse huurverhoging;
• De deelname aan de gezamenlijke bowlactiviteit met CBR-leden en deltaWonen;
• De nieuwbouwprojecten, planmatig onderhoud en verduurzaming en;
• De evaluatie van het "WHY HOW WHAT" samenwerkingsstatuut.

Daarnaast zijn er drie bewonersavonden georganiseerd in Kampen, Zwolle en Oldebroek.

De CBR brengt zelfstandig een jaarverslag uit waarin zij verslag doet van haar activiteiten. Dit jaarverslag wordt gepubliceerd via haar eigen website.

In het afgelopen jaar hebben onze gebiedsteams intensief samengewerkt met de partners in de wijk. We zien de samenwerking met welzijn groeien en ook het contact met de gemeente en de wijkagenten verloopt goed. De samenwerking met onze (sociale) partners is van groot belang, aangezien we steeds meer mensen moeten huisvesten die extra hulp nodig hebben bij het zelfstandig wonen. Onze relaties met de wijkagenten en de sociale partners zijn sterk. Dit heeft ertoe geleid dat de meeste buurten een prettige plek zijn om in te wonen. Deden zich ergens problemen voor, dan zochten we samen naar oplossingen.

In januari 2023 werd de verbouwing van De Herberg in Zwolle afgerond. Bijna alle slaapzalen zijn verbouwd tot 1-persoonskamers. De woningcorporaties uit de regio betaalden in 2023 voor het laatste jaar mee aan de exploitatie van De Herberg.

WWZ038 staat voor Wonen, Welzijn en Zorg in Zwolle en Kampen. Het is een netwerk waarin zorgpartijen, verzekeraars, gemeenten en corporaties samenwerken. Het doel is de vastgoedvraag en vastgoedontwikkeling op elkaar af te stemmen om zo overschotten of tekorten van zorg-specifiek vastgoed in de markt te voorkomen.

In 2023 werkten we binnen WWZ038 in projectgroepen verder aan de uitvoering van de woonzorgvisie van de gemeente Kampen. Als woningcorporatie haakten wij aan bij de werkgroep Ouderenzorg en Beschermd Wonen uitstroom. Deze projectgroepen lopen in 2024 door. Martijn Sweitser, adjunct-directeur wonen bij deltaWonen, trad in 2023 toe tot het dagelijks bestuur van WWZ038 Kampen.

In 2023 spraken we uitgebreid over de betekenis en impact van het GALA- (Gezond en Actief Leven Akkoord), WOZO- (Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen) en IZA- (Integraal Zorgakkoord) akkoord. Hierbij lag de focus onder andere op het vormgeven van onze omgeving, zodat mensen zo lang mogelijk thuis en zelfstandig kunnen wonen. We stelden onszelf de vraag of de wijken in Zwolle zijn ingericht om zelfstandig wonen te bevorderen en wat er nodig is om dit verder te stimuleren. Ook hebben we aandacht besteed aan de vergrijzing en het personeelstekort en het effect dat ontstaat wanneer er een toenemend beroep wordt gedaan op familie. Ook keken we naar het thema van het GALA-akkoord, waarbij onder andere positieve gezondheid een cruciale rol speelt om zorgkosten in de toekomst te verminderen.

Daarnaast stimuleerde de gemeente Zwolle dat we meer in community-achtige samenwerkingen gaan opereren. DeltaWonen nam hier actief aan deel door een workshop over community-building te organiseren. Bovendien trad deltaWonen op als dagvoorzitter tijdens een evenement waarbij alle partners op het gebied van wonen, welzijn en zorg samenwerkten.

Wij geloven dat een thuis voor iedereen het fundament is voor groei en geluk. Samen met andere partijen werken wij continu aan de huisvesting van mensen die daar niet zelfstandig in kunnen voorzien. Want iedereen verdient een passend thuis, ook als je zorg nodig hebt. Een thuis in een buurt waar men naar elkaar omkijkt, of juist in een buurt waar je iets meer op jezelf kan zijn. Middenin, beschut of juist aan de rand van de samenleving. In de visie ‘Wonen met Zorg’ beschrijven we hoe wij dit willen bereiken.

In onze visie spreken we de ambitie uit dat wij jaarlijks minimaal één nieuwe woonvorm en/of woonconcept willen realiseren. In 2023 zijn we gestart met de ontwikkeling van twee nieuwe woonvormen.

Op de locatie Oosterenk gaan wij 58 semipermanente (zelfstandige) woningen plus een ontmoetingspaviljoen realiseren. Van deze 58 woningen is 30% bestemd voor statushouders. Daarnaast komt hier een jongerenproject (< 23 jaar) voor tien jongeren met een aandoening in het autistisch spectrum en/of genderdiversiteit. Het project wordt aangevuld met vijf jongeren die als ‘Maatje/Goede buur’ met deze tien jongeren gaan ‘samenleven’. Limor en GewoonZes zullen de ambulante begeleiding verzorgen en Hart voor Zwolle gaat zich inzetten voor de community-verbinding. De overige woningen worden na een intake, waarbij wordt uitgelegd dat deze locatie geschikt is voor die groep mensen die zich graag wil verbinden met buren, ‘regulier’ verhuurd. Het is de verwachting dat de 58 woningen in het derde kwartaal van 2024 worden opgeleverd.

In de nieuwbouw van De Tippe wordt in 26 zelfstandige beneden-/bovenwoningen een woon-community gerealiseerd voor 18 mensen (> 23 jaar) met een psychische kwetsbaarheid en acht bewoners die als ‘Goede buren’ in de community komen wonen. Daarnaast is er een ontmoetingsruimte voor de bewoners van het project.

Deze woon-community wordt een plek waar mensen wonen die aandacht voor elkaar hebben en waar men er vrijwillig voor kiest om op basis van gelijkheid en in onderlinge betrokkenheid te wonen en te leven. 

Samen met de gemeente Zwolle, Openbaar Belang, Hart voor Zwolle en RIBW Overijssel hebben wij ons ten doel gesteld bij te dragen aan een zorgzame en genereuze samenleving die inzet op participatie van iedereen. Het project in De Tippe draagt bij aan deze doelstelling. Het is de verwachting dat de 26 woningen van de woon-community in het eerste en tweede kwartaal van 2024 worden opgeleverd.

Nadat wij in 2022 samen met Driezorg en het RIBW onder begeleiding van Companen en Ruimtevolk een woon-/leefvisie voor Havezate hadden opgesteld, zijn wij in 2023 begonnen met het uitwerken van deze visie. Zo organiseerden wij een workshop waarbij afgevaardigden van wonen, welzijn, zorg en de gemeente vertegenwoordigd waren. Tijdens de workshop kwamen we tot concrete acties die in 2024 gezamenlijk worden opgepakt.

In 2022 voerden we de eerste gesprekken met Driezorg, de gemeente Zwolle en WIJZ over de toekomst van Woonzorgcentrum Fermate in Zwolle. In 2023 is hier verder over gesproken. Dit heeft ertoe geleid dat WIJZ en Driezorg in 2024 samen activiteiten voor bewoners en/of buurtbewoners gaan organiseren in een ruimte in Fermate. In 2024 gaan we verder met het maken van plannen.

In Kampen is een aantal verkennende gesprekken gevoerd om samen met de gemeente een woon-community te realiseren. Deze verkenningen hebben nog niet tot een concreet resultaat geleid.

De woningmarkt speelt een belangrijke rol op de politieke agenda. Daarom organiseren we jaarlijks ontmoetingen met de gemeenteraden van de gemeenten Zwolle, Kampen en Oldebroek om met hen in gesprek te gaan over de ontwikkelingen en opgaven op het gebied van wonen.

Jaarlijkse ontmoeting met gemeenteraad Zwolle
De drie Zwolse woningcorporaties hebben één keer per jaar een informele ontmoeting met de gemeenteraad van Zwolle, zo ook in 2023. Tijdens deze bijeenkomst gingen we op een laagdrempelige manier het gesprek aan over de uitdagingen die er voor de komende jaren liggen, zoals voldoende goede en betaalbare huurwoningen en het ontwikkelen van een inclusieve en klimaatbestendige stad.

Jaarlijkse ontmoeting met gemeenteraad Kampen
De twee woningcorporaties in Kampen (deltaWonen en BeterWonen IJsselmuiden) hebben één keer per jaar een informele ontmoeting met de gemeenteraad van Kampen. Tijdens de ontmoeting in 2023 bespraken we de voortgang van de prestatieafspraken, de actuele ontwikkelingen en de opgaven op het gebied van volkshuisvesting en de corporatiesector.

Werkbezoek gemeenteraad en college van Oldebroek
Samen met Omnia Wonen organiseerde deltaWonen in juni 2023 een werkbezoek voor de gemeenteraadsleden en het college van de gemeente Oldebroek. Samen bespraken we de woningcrisis en de woningbouwopgave, de klimaatopgave, het belang van doorstroom en het bevorderen van woon- en leefgeluk in de buurten van Oldebroek en Wezep. Tijdens een bus- en fietstocht door Oldebroek en Wezep bezochten we diverse nieuwbouwontwikkelingen, een woning die in samenspraak met bewoners verduurzaamd is en een binnentuin die samen met bewoners volledig opnieuw wordt aangelegd.

Werkbezoeken bestuurders
In 2023 brachten de wethouders van Zwolle en Kampen en de gedeputeerde Wonen van de provincie Overijssel op verschillende momenten een bezoek aan de circulaire houtbouwwoningen in Stadshagen in Zwolle. Het werkbezoek van de wethouder van Kampen stond hierbij in het teken van uitwisseling en inspiratie voor de gebiedsontwikkeling Reevedelta. Daarnaast spraken we met de gedeputeerde Wonen, de ambtelijk programmamanager Wonen en beleidsadviseurs van de provincie Overijssel over klimaat-adaptief bouwen.

De wethouder Wonen van de gemeente Zwolle gaf het officiële startschot voor de start van de bouw, waarna zij zich tijdens het werkbezoek samen met enkele ambtenaren Wonen liet infomeren over de ontwikkelingen van deltaWonen in Zwolle. We brachten een bezoek aan het Gebiedsteam Noord dat de aanwezigen onder meer bijpraatte over de aanpak in de wijk en de inrichting van de buurtkamers, de aanpak van verduurzamingsprojecten in Holtenbroek en de circulaire houtbouwwoningen in Stadshagen.

Inspiratieavond data gedreven energietransitie
In het eerste kwartaal van 2023 organiseerden wij voor onze medewerkers en de netwerkpartners in de Alliantie SMART Zwolle een inspiratieavond rondom het thema ‘Energietransitie’. Het doel van deze avond was om te laten zien welke mogelijkheden de data uit de eigen organisatie en de data van anderen bieden op het gebied van de energietransitie. Op deze manier willen we ook het data gedreven netwerk versterken.