
CO₂-neutraal
In het Klimaatakkoord van 2019 is afgesproken dat in 2030 tenminste 49 procent van de CO2-uitstoot (ten opzichte van 1990) is gereduceerd en 1,5 miljoen woningen van het aardgas af zijn. Nederland voldoet daarmee aan de Europese CO2-doelstellingen. Op 30 juni 2022 zijn met de ondertekening van de Nationale Prestatieafspraken (NPA) tussen de woningcorporaties, gemeenten, huurders en het Rijk bindende afspraken gemaakt over de aantallen te verduurzamen woningen en de aantallen bestaande woningen die in 2030 aardgasloos moeten zijn. De verduurzaming van de gebouwde omgeving is een complexe opgave die tot 2050 veel vraagt van gemeenten, corporaties en huurders. Partijen hebben elkaar nodig om de verduurzamingsopgave op zo’n manier te realiseren dat iedereen er uiteindelijk voordelen van heeft. Het uiteindelijke doel van de verduurzamingsopgave is ervoor te zorgen dat er in 2050 geen CO2 meer in de gebouwde omgeving wordt uitgestoten. Hiervoor zullen alle woningen op termijn van het aardgas moeten en voor woningverwarming en warm water op een andere bron moeten overstappen. Naast het reduceren van CO2-uitstoot zorgt verduurzaming er bovendien voor dat de kwaliteit en het comfort van de woningen wordt verbeterd.
Corporaties lopen op dit moment al voorop in de verduurzamingsopgave. Hun totale woningvoorraad heeft gemiddeld een energielabel B en de woningcorporaties hebben relatief gezien minder slechte labels dan andere verhuurders. Bovendien kunnen corporaties door hun omvang en schaalmogelijkheden een belangrijke startmotor zijn voor de warmtetransitie in de wijken waar zij veel woningbezit hebben. Dat neemt niet weg dat er tot 2030 een grote opgave ligt die, financieel en in de uitvoering, veel van corporaties, gemeenten en huurders vraagt.
Met het realiseren van de prestatieafspraken wordt invulling gegeven aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord. Ook deltaWonen draagt bij aan het realiseren van die afgesproken aantallen. Niet alleen omdat we dit hebben afgesproken, maar ook omdat de energietransitie bijdraagt aan onze doelen op het gebied van betaalbare woonlasten, woongeluk (comfort) en toekomstbestendige wijken (klimaat, energie). Op lokaal niveau kunnen we specifieke maatregelen nemen die direct een positieve invloed hebben op deze thema’s.
4.1 Doelstellingen
In 2019 is het Klimaatakkoord getekend. Hierin is afgesproken dat in 2030 minimaal 49 procent van de CO2-uitstoot (ten opzichte van 1990) is gereduceerd en dat 1,5 miljoen woningen van het aardgas af zijn, zodat Nederland voldoet aan de Europese CO2-doelstellingen.
In 2024 zijn de herijkte Nationale prestatieafspraken getekend door Aedes en het Rijk (niet door de Woonbond). Het uitfaseren van E-, F- en G-energielabels verloopt volgens gemaakte afspraken. De prestatieafspraken rondom het reduceren van de warmtevraag en met name het aardgasvrij maken van woningen lopen landelijk achter.
De doelstellingen van de in 2024 herijkte Nationale Prestatieafspraken veranderen niet. Wel is de datum per wanneer de aantallen gehaald moeten worden verplaatst van 2030 naar 2034.
Het Rijk gaat samen met woningcorporaties, gemeenten en netbeheerders een leidraad opstellen om woningcorporaties te helpen met netbewust verduurzamen.
Daarnaast krijgen de Prestatieafspraken een meer bindend karakter. Er komt nieuwe Wetgeving om elkaar aan de afspraken te houden. DeltaWonen blijft proactief inzetten op de te behalen doelen. Dit hebben we ook in 2024 samen met gemeenten, energiebedrijven en andere stakeholders gedaan.
Portefeuilledoelstellingen
De portefeuilledoelstellingen van deltaWonen zijn ook in 2024 gehandhaafd:
- In de periode 2023-2030 worden er minimaal 3.400 bestaande woningen toekomst-klaar geïsoleerd (jaarlijks gemiddeld 424 woningen) en het liefst zelfs 4.400 woningen (jaarlijks gemiddeld 550 woningen);
- In de periode 2023-2030 worden er minimaal 2.900 bestaande woningen gasloos gemaakt (jaarlijks gemiddeld 363 woningen) en het liefst zelfs 3.650 woningen (jaarlijks gemiddeld 456 woningen);
- In 2028 hebben de woningen van deltaWonen geen energielabel E, F of G meer.
Warmtenet Zwolle-Noord
In 2023 is de Samenwerkingsovereenkomst tussen de drie corporaties en de gemeente Zwolle getekend als stap richting de ontwikkeling van een groot warmtenet in Zwolle-Noord. Vervolgens heeft deltaWonen in 2024 samen met de gemeente Zwolle een multi-criterium-analyse laten opstellen. Er zijn grote risico’s ten aanzien van de betaalbaarheid van het warmtenet. Daarom is afgesproken om het verdere proces “on hold” te zetten en een evaluatie uit te voeren.
4.2 Innovaties
Met de huidige sectorale werkwijze en producten verloopt de energietransitie moeizaam, mede door de overbelasting van het elektriciteitsnetwerk. Voor de energietransitie is anders denken en anders samenwerken nodig. Zonder innovaties is de energietransitie niet haalbaar. Het zwaartepunt bij de innovaties ligt in de aanpak van de overbelasting van het elektriciteitsnetwerk, die mede is veroorzaakt door de opwekking van veel groene zonne-energie en de duurzame elektriciteitsvraag door het gebruik van duurzame warmtepompen.
4.2.1 Overzicht lopende innovatietrajecten
DeltaWonen werkt op dit moment aan de volgende innovatietrajecten:
Pilot ‘Nieuwland Wezep beter in Zicht’
Bij deltaWonen zetten we alles op alles, zodat onze huurders zich écht thuis voelen. Zo zijn we in 2022 samen met TNO, TU Delft en het bedrijf Benext (een bedrijf dat monitoring van energieverbruik in de woning regelt) een spannend avontuur gestart. TNO, TU Delft en Benext onderzochten hoe de bewoners hun woningen gebruikten: hoe vaak werden bijvoorbeeld de ramen opengezet om te luchten, hoe hoog werd de verwarming gezet voor een fijne binnentemperatuur, enzovoorts. Met meetapparatuur werd bij de deelnemende bewoners het energieverbruik en de luchtvochtigheid gemeten. Dit onderzoek vond plaats bij een aantal woningen aan de Nieuwlandsweg 45 tot en met 99 in Wezep, waar in 2023 een woningverbetering plaatsvond. Ook na de woningverbetering is ditzelfde onderzoek nog een jaar uitgevoerd. Zo kon onderzocht worden hoe de bewoners omgingen met hun verbeterde woning en wat dit hen opleverde. Tijdens de woningverbetering hadden de woningen onder andere nieuwe installaties gekregen zoals een hybride warmtepomp, zonnepanelen en een WTW-installatie (warmteterugwin-installatie). In 2024 is het onderzoek afgerond en zijn de resultaten bekend gemaakt.
TNO en TU Delft hebben alle gegevens geanalyseerd en maakten voor de deelnemende bewoners een persoonlijk overzicht van de resultaten. Deze gaven het elektriciteitsverbruik, het gasverbruik en de vochtigheid van de woning weer. Zo konden de bewoners zien hoe het verbruik en de vochtigheid van hun woning voor en na de woningverbetering was. Daarnaast gaven TNO en TU Delft een aantal algemene tips over het gebruik van de woning. Voor de bewoners van de Nieuwlandseweg die niet hadden deelgenomen aan het onderzoek, werd een algemeen overzicht gemaakt. Zo konden ook deze bewoners de resultaten van het onderzoek inzien en profiteren van de tips voor het gebruik van de woning.
De algemene conclusie van dit onderzoek luidt dat alle woningen na de woningverbetering meer elektra verbruiken. Dit wordt deels opgevangen door de zonnepanelen. Het gasverbruik is bij alle woningen flink afgenomen. Per saldo zijn de woningen energiezuiniger geworden. Qua luchtvochtigheid zijn de woningen er met de woningverbetering op vooruit gegaan. Van diverse bewoners hebben we begrepen dat het comfort van de woning is verbeterd en dat de energiekosten zijn afgenomen.
Waterstof Kampen
In Kampen is in 2024 het totale plan uitgewerkt om waterstof als seizoensopslag voor zonnestroom in te zetten in een project. Dit innovatieproject wordt in nauwe samenwerking met Enexis en de gemeente Kampen uitgewerkt. Het project dient als blauwdruk voor de aanpak van projecten en wijken. Eind 2024 is een DEI+-subsidie toegekend die nodig is voor de financiële haalbaarheid als het project wordt gerealiseerd. De verwachting is momenteel dat eind 2025/begin 2026 met het project wordt gestart.
Programma ‘1001 Wijken van de Toekomst’
Samen met de strategische en innovatieafdelingen van Alliander, Enexis en Alliantie werken we aan de oprichting van het programma ‘1001 Wijken van de Toekomst’. Dit programma wordt geregisseerd door Enexis. Het doel is om op basis van lopende projecten (zoals Spoorzone Zwolle en Waterstof Kampen) samen met netwerkbeheerders proactief te sturen op het voorkomen van overbelasting van het elektriciteitsnetwerk. In 2024 is een landelijke MOOI-subsidie toegekend voor dit programma.
Spoorzone Zwolle
De werkgroep Energie-expertise van de Spoorzone in Zwolle (waar deltaWonen aan deelneemt) heeft in 2024 een quickscan laten uitvoeren, omdat in 2023 is geconstateerd dat er bij de ontwikkeling van de plannen hinder ondervonden zal worden van het overbelaste elektriciteitsnetwerk. De verwachting is dat dit netwerk regionaal, maar zeker in en rond Zwolle, overvol zal raken door de toename van het duurzaam verwarmen van woningen, het opwekken van duurzame elektriciteit (wind en zon) en het elektrische vervoer. Naar verwachting wordt dit onderwerp in 2025 verder opgepakt.
Monitoren duurzame installaties
In 2024 heeft deltaWonen in samenwerking met installatiebedrijf Breman een pilot verder uitgewerkt om duurzame installaties te monitoren, met als doel deze installaties efficiënter te onderhouden en te exploiteren. Het project is qua samenwerking inmiddels uitgebreid met Energiewacht en Cloudgarden. Hierdoor kan ook de monitoring van de energieprestatievergoeding (EPV) geheel worden uitgevoerd en gerapporteerd.
Het innovatieve inkoopproject ‘Launching Customership’
‘Launching Customership’ is een innovatief inkooptraject, georganiseerd door de provincie Overijssel. DeltaWonen neemt deel als beoogd inkoper/opdrachtgever voor opslagsystemen van warmte en/of elektriciteit en alternatieve installaties voor cv-ketels. In 2024 zijn de voorbereidingen voor het in de praktijk testen van een thermische buffer verder uitgewerkt. De plaatsing vindt naar verwachting begin 2025 plaats.
4.2.2 Circulariteit
In 2030 streven wij naar 80% circulaire materiaaltoepassing binnen onze nieuwbouw en renovaties. Circulair bouwen gaat niet alleen over slim gebruik van grondstoffen, maar ook over het creëren van een duurzame kringloop waarin materialen eindeloos herbruikbaar zijn. We omarmen gebruikte materialen en stimuleren het gebruik van nieuwe producten die later opnieuw ingezet kunnen worden. Daarnaast leggen we de CO2-voetafdruk van al onze materialen bloot, zodat we bewust duurzame keuzes kunnen maken. Onze samenwerkingspartners in nieuwbouw en renovatie worden uitgedaagd om circulaire principes te omarmen, waarbij innovatie hoog in het vaandel staat. Samen bouwen we aan een toekomst waarin duurzaamheid de standaard is.
Houtbouwprojecten
Door te bouwen met hout (in plaats van met traditioneel beton en steen) is er sprake van een lage milieu-impact dankzij een lage CO2-emissie.
In 2024 hebben we diverse houtbouwprojecten opgestart, voorbereid en opgeleverd. De eerste houtbouwwoningen (CLT) zijn al sinds 2023 bewoond en daar hebben we ervaringen kunnen opdoen. De bewonersevaluatie van het houtbouwproject heeft als resultaat dat er extra aandacht benodigd is op het bouwen in hout en huurders beter geïnformeerd moeten worden over het bijbehorende afwerkingsniveau van deze woningen. Daarom is er bij volgende houtbouwprojecten extra aandacht voor de promotie en verhuur van deze woningen. Ook is er tijdens de oplevering en mutaties aandacht voor dit thema.
In 2024 hebben we aan zeven houtbouwprojecten gewerkt. Hiervan is één project, bestaande uit 58 woningen in 2024 opgeleverd.
Proeftuin Veemarkt 23
De proeftuin Veemarkt is het eerste woongebouw aan de rand van de nog te ontwikkelen duurzame en circulaire woonbuurt op het vroegere veemarktterrein. Het is een locatie met een bijzondere geschiedenis. Met de nieuwbouw wordt beoogd dat de geschiedenis van de plek zichtbaar blijft. Het gebouw wordt volledig opgebouwd met houten bouwelementen (wanden, vloeren en daken). Ook de trappen en de liftschacht zijn van hout. De gevelafwerking is van duurzaam en circulair materiaal. Naast circulair gebruik van materialen is ook een natuur inclusief ontwerp gemaakt. In de gevels zijn nestelmogelijkheden voor vogels, vleermuizen en insecten en er wordt gevelbegroeiing toegepast. Het platte dak is voorzien van een natuurdak, wat bijdraagt aan de infiltratie van regenwater en verkoeling in de zomer. In de uitvraag voor een marktpartij die het gebouw ontwerpt en realiseert hebben we onze kennis op het gebied van circulair uitvragen vergroot. Met behulp van de tools van ‘Het Nieuwe Normaal’ hebben we circulair bouwen eenduidig en concreet gemaakt.
4.3 Vastgoedkwaliteit
4.3.1 Dagelijks onderhoud
In 2024 zijn de kosten voor reparatieonderhoud met 26% toegenomen. Het aantal reparatieverzoeken is met 3,1% gestegen. De gestegen prijzen van bouwmaterialen en de aanhoudende stijging van de uurlonen van de aannemers vormen de grootste oorzaak voor deze kostenstijging. Ook hebben we de eerste maanden van 2024 te maken gehad met enorme hoeveelheden regen, waardoor we veel reparatieverzoeken hebben binnengekregen voor ondergelopen kelders en vochtklachten in woningen door hoge grondwaterstanden. De extra kosten hiervan bedroegen ongeveer € 350.000,-.
De percentages begroting versus gerealiseerd onderhoud van afgelopen jaren zijn:
2019: + 4%
2020: -/- 14%
2021: + 11%
2022: + 21%
2023: + 14%
2024: + 19%
Ook de mutatiekosten zijn in 2024 hard gestegen. In 2023 bedroegen de totale kosten € 3,8 miljoen en in 2024 was dit € 4,3 miljoen. Dit is een stijging van ruim 14%. Het aantal woningen waar een na-renovatie uitgevoerd wordt, neemt toe. Daarnaast hebben de stijgende materiaalkosten en uurlonen invloed op de hoogte van de mutatiekosten.
Het aantal na-renovatiewoningen van de afgelopen 3 jaar:
2022: 89 woningen
2023: 119 woningen
2024: 139 woningen
Waar we in 2023 een flinke stijging zagen in het aantal aanvragen voor zonnepanelen op woningen, zagen we in 2024 een daling. Afgelopen jaar hebben we 351 woningen voorzien van zonnepanelen, in 2023 waren dit er nog 601.
Onze klanttevredenheid is in 2024 opnieuw gestegen. De waarderingscijfers voor de uitgevoerde werkzaamheden bij huurders kregen het volgende rapportcijfer (bron Inceptivize):
Eigen dienst: gemiddeld een 8.8 (2023: 8.6).
Aannemers: gemiddeld een 7.7 (2023: 7.5).
Dit zijn resultaten waar we trots op mogen zijn. Ook onze aannemers groeien mee doordat we hen een terugkoppeling geven en de cijfers met hen delen. Hierdoor kunnen ook zij meehelpen om onze huurders tevreden en gelukkig te krijgen.
4.3.2 CO₂-renovaties
In 2024 hebben we grootschalige CO2-renovaties uitgevoerd. Hierbij kregen 187 woningen een duurzame opknapbeurt. In de afgelopen elf jaar hebben we in totaal al 5.321 woningen energiezuiniger gemaakt.
Het aantal gerenoveerde woningen per gebied in 2024:
Zwolle: 22 woningen;
Kampen: 105 woningen;
Wezep/Oldebroek/Hattemerbroek: 60 woningen.
Bij elke renovatie staat persoonlijke aandacht voor de huurder centraal. De bewonersbegeleiders van de aannemer zijn het eerste aanspreekpunt en kunnen de meeste vragen over de renovatie beantwoorden. Hoewel een verbouwing vaak als lastig wordt ervaren, werken we hard aan positieve resultaten. Dit betekent lagere maandelijkse kosten en meer comfort in de woning. We betrekken onze huurders actief bij keuzes zoals kleuren en materialen. Daarnaast streven we naar een snelle uitvoering, zodat de renovatieperiode zo kort mogelijk is. Gelukkig lukt dit vrijwel altijd. Ongeveer 90% van de huurders bereidt de renovatie zelfstandig voor. Voor de overige 10% bieden we hulp, bijvoorbeeld met het verplaatsen van spullen of het beperken van overlast. Onze CO2-renovaties richten zich niet alleen op duurzaamheid, maar ook op het welzijn en de tevredenheid van onze huurders.
4.3.3 Oplevering van moderniseringen
Zwolle
Sint Michaelstraat
In de tweede helft van 2024 zijn wij in de wijk Diezerenk aan de Sint Michaelstraat en omstreken gestart met het verduurzamen van 22 grondgebonden woningen in combinatie met het planmatig onderhoud aan deze woningen. Op het aangeboden verbetervoorstel (bewonersparticipatie) hebben 20 bewoners hun akkoord gegeven. Met deze deelname van 91% is de wettelijke eis van 70% deelname ruimschoots behaald. Met het realiseren van de energetische verbeteringen zijn de woningen qua isolatiewaarde klaar voor de toekomst, dat wil zeggen dat de warmtevraag op of onder de huidige norm ligt (de standaard). De woningen zijn ‘hybride’ uitgevoerd; dit is een tussenstap richting gasloos. Hiervoor is gekozen, omdat er in deze wijk belemmeringen zijn op het huidige stroomnetwerk, waardoor de woningen niet geheel ‘gasloos’ gemaakt kunnen worden. De werkzaamheden zijn eind december, volgens planning en binnen de financiële kaders, door Hemink aan deltaWonen opgeleverd. In het eerste kwartaal van 2025 worden de werkzaamheden samen met Hemink geëvalueerd. Hierbij wordt ook het huurdersoordeel over de uitvoering van de werkzaamheden en het eindresultaat geëvalueerd.
Akkerhoornweg
Aan de Akkerhoornweg en de Anijskruidweg in de Zwolse wijk Westenholte staan 62 woningen van deltaWonen. Dit zijn zowel grondgebonden woningen als appartementen in een hoogbouwcomplex. Veertien van deze woningen hebben een energielabel B en 48 woningen hebben een energielabel C. In 2024 zijn we gestart met het verbeteren van deze woningen en medio 2025 ronden we het project af. Daarmee behalen de woningen gemiddeld energielabel A (het hoogste energielabel is A++++). Tijdens deze woningverbetering vervangen we meteen ook de keukens die hiervoor in aanmerking komen, waarbij de bewoners kunnen kiezen voor elektrisch koken. Daarnaast krijgen de woningen een warmte-terugwin-ventilatiesysteem. Binnen het project wordt voor vier woningen onderzocht of deze gasloos gemaakt kunnen worden, zodat we hiervan leren voor toekomstige ‘gasloos-projecten’.
Gemeente Oldebroek / Wezep
Heikamp
Aan de Heikamp in Wezep heeft Nijhuis Bouw uit Zwolle 22 eengezinswoningen verduurzaamd. Zo zijn bijvoorbeeld de daken en begane grondvloer geïsoleerd. Omdat de spouw al gevuld was met isolatiemateriaal, zijn er extra maatregelen getroffen ten behoeve van de luchtdichtheid van de woningen. Ook zijn er zonnepanelen, een WTW-unit en een hybride warmtepomp geplaatst. De koopwoning die in een van de vier blokken aanwezig is, heeft op eigen kosten geparticipeerd in het vervangen en isoleren van het dak.
4.3.4 Gestarte moderniseringen
In 2024 hebben we een aantal moderniseringsprojecten voorbereid waarvan de werkzaamheden inmiddels zijn gestart. Bij sommige van deze projecten waren de werkzaamheden al in 2023 begonnen en zijn deze in 2024 afgerond.
Zwolle
Sallandstraat
Aan de Sallandstraat staan vijf grondgebonden eengezinswoningen uit de jaren ’20 die deltaWonen wil verduurzamen en ‘gasloos’ wil maken. In het eerste kwartaal van 2024 zijn we samen met vastgoedbeheerder Onderpand gestart met de ontwerpfase. Deze ontwerpfase was een lange zoektocht naar de technische haalbaarheid, waarbij in de nieuwe situatie de energielasten (woonlasten) voor de bewoners, op basis van de huidige marktcondities, gelijk blijven of afnemen. In het derde kwartaal van 2024 is het ontwerp vastgesteld. Dit ontwerp voldoet aan de gevraagde prestaties en past binnen het gestelde budget. De maatregelen die noodzakelijk zijn om te voldoen aan deze prestaties, kunnen niet in bewoonde staat worden uitgevoerd in verband met de mate van overlast en het beperkte gebruik van de woning. We hebben de bewoners individueel benaderd en een verbetervoorstel voorgelegd met daarbij de mogelijkheid dat bewoners worden ontzorgd tijdens de uitverhuizing. Het resultaat is dat alle bewoners met het verbetervoorstel hebben ingestemd. Omdat de gehele realisatie in het geplande jaar 2024 niet haalbaar was, is de planning bijgesteld en worden de werkzaamheden in de eerste helft van 2025 door Onderpand aan deltaWonen opgeleverd.
Iepenstraat/Wilgenstraat
In de wijk Diezerpoort liggen aan de Iepenstraat en de Wilgenstraat zestig grondgebonden woningen. Eerst was de uitvoering van de verbeteringswerkzaamheden gepland voor 2024, maar dit is door omstandigheden niet gelukt. Wel hebben we de voorbereidingen getroffen en de aannemer geselecteerd. In 2025 gaan we deze woningen verbeteren door waar nodig onderhoud uit te voeren. Ook kijken we hoe we de aanwezige installaties kunnen verbeteren, zodat de woningen gemiddeld energielabel A krijgen.
Palestrinalaan
Om de leefbaarheid te verbeteren, nemen we in de twee flats aan de Palestrinalaan in Holtenbroek de bergingsgangen en de entrees onder handen. Door in de betreffende ruimten openheid en zichtbaarheid te creëren, willen we het gevoel van veiligheid versterken. Ook krijgt de buurtkamer, die een belangrijke rol in de omgeving speelt, een update. In 2023 is het plan in samenspraak met een architect uitgewerkt. In 2024 hebben we de markt om advies gevraagd. De adviezen worden meegenomen om een goede opdrachtformulering op te stellen.
Gemeente Oldebroek / Wezep
Ribesstraat
De Ribesstraat in Wezep bestaat in totaal uit 62 woningen. Binnen deze wijk is in 2013 een E-renovatie uitgevoerd. Hierdoor hebben 29 woningen door isolerende maatregelen een energielabel B gekregen. Destijds kozen de bewoners van 33 adressen ervoor om niet mee te doen aan de woningverbetering. Deze 33 woningen hebben daardoor vooralsnog een energielabel D, E, F of G. Met een uitloop naar 2025 worden deze 33 woningen alsnog verduurzaamd, zodat ze energielabel B krijgen. De werkzaamheden sluiten aan op de uitvoeringen zoals deze in 2013 hebben plaatsgevonden, zodat alle woningen van dit project aan dezelfde standaard voldoen. Naast een energetische ingreep aan de 33 woningen van de zogenaamde spijtoptanten, staat voor alle woningen van dit project ook een periodieke buitenschilderwerkbeurt op de planning.
Zwaluwstraat
Afgelopen jaar hebben wij in Wezep bij zes woningen aan de Zwaluwstraat een E-renovatie uitgevoerd. Wij hebben deze woningen grondig aangepakt: van isolerende werkzaamheden in de vloer, gevel en dak tot het vervangen van dakkapellen en enkele badkamers en keukens. Gezien de omvang van de werkzaamheden in combinatie met de hoeveelheid geconstateerde asbest in de woning, hebben wij besloten om de bewoners tijdens de renovatie uit te huizen. Door de minimale beschikbare ruimte in de woning, hebben wij voor de installaties een PVT-systeem (zonnepanelen met een warmtecollector in één) moeten toepassen. Met dit systeem kunnen wij de woning zonder buitenunit voorzien van duurzame verwarming, warm water en koeling. Uiteindelijk zijn de woningen van energielabel E, F en G naar energielabel A++ gegaan.
Kampen
Kievitstraat en omgeving
In 2023 hebben we de startnotitie en het investeringsbesluit genomen om in de Kievitstraat en omgeving 153 grondgebonden eengezinswoningen uit de jaren ’60 te verduurzamen in combinatie met planmatig onderhoud. Vanuit dit genomen besluit is de voorbereiding opgestart. De gewenste prestaties zijn vertaald in een Plan van Eisen (PvE), waarop door de aannemer een ontwerp is opgesteld. Dit ontwerp heeft geresulteerd in drie modelwoningen. Eind 2023 zijn we gestart met de bewonersparticipatie om de benodigde 70% instemming vanuit de bewoners op te halen. We zijn in april 2024 met het project gestart en verwachten dat het project in september 2025 aan deltaWonen wordt opgeleverd.
De huidige woningen hebben vooralsnog energielabel E, F of G, wat vanuit het Nationaal Isolatieprogramma eind 2028 is verboden. Daarom gaan we een hybride warmtepomp, een ventilatiesysteem met warmteterugwinning en zonnepanelen installeren. Daarnaast wordt de schil (vloer, gevel, dak) hoogwaardig geïsoleerd. Nadat we alle verduurzamingsmaatregelen hebben doorgevoerd, verwachten wij voor deze woningen gemiddeld energielabel A+++ te behalen, waarbij de warmtevraag op of beneden “De Standaard” zal liggen.
In samenspraak met de klankbordgroep (afvaardiging van de bewoners) bieden we de bewoners de keuze om de houten vloeren op de begane grond te laten vervangen door hoogwaardige geïsoleerde vloeren. Het kan zijn dat het niet voor iedere huurder haalbaar is om deze maatregel, samen met de andere maatregelen, uit te laten voeren als de woning in bewoonde staat is. In dat geval wordt de isolatie van de vloeren tijdens de mutatie uitgevoerd door het team Dagelijks Onderhoud. Tijdens het project worden ook de elektriciteitsaansluitingen van de woningen verzwaard (3 x 25 ampère), waarop netbeheerder Enexis heeft besloten om het gehele stroomnet in de wijk te verzwaren. Hierdoor is het klaar voor de toekomst en worden congestieproblemen voorkomen.
In 2024 hebben wij de benodigde bewonersparticipatie opgehaald, waarbij ruim 85% van de bewoners heeft ingestemd met ons verbetervoorstel. Daarnaast hebben ruim honderd bewoners aangegeven mee te willen doen met de vervanging van de niet-geïsoleerde houten begane grondvloeren door een geïsoleerde vloer. Op basis van dit resultaat is Ter Steege Bouw Vastgoed Rijssen volgens planning gestart met de werkzaamheden. Inmiddels zijn ruim honderd woningen gerealiseerd en de verwachting is dat het gehele project in het tweede kwartaal van 2025 aan deltaWonen wordt opgeleverd. Gelijktijdig en in afstemming met Ter Steege is Siers in opdracht van Enexis gestart met het aanpassen (verzwaren) van het bestaande stroomnetwerk in de wijk. In de eerste helft van 2025 worden de huisaansluitingen (3 x 25 ampère) aangepast door Siers. Hiermee is de wijk, wat betreft het stroomnetwerk, klaar voor de toekomst. Eind november 2024 er een tussenevaluatie gehouden om te peilen wat het oordeel van de bewoners is over de realisatie van de werkzaamheden en het eindproduct. Het project krijgt vanuit deze tussentijdse peiling een score van een 8,2. Deze score voldoet aan de gestelde norm vanuit deltaWonen.
Voorstraat
De werkzaamheden ten behoeve van het verduurzamen en gasloos maken van drie woningen aan de Voorstraat zijn in december 2024 gestart. De woningen zullen medio maart 2025 opgeleverd worden. Omdat dit pand gasloos opgeleverd zal worden, moesten de bewoners van de drie woningen enige tijd worden uitverhuisd, aangezien de werkzaamheden niet in bewoonde toestand konden worden uitgevoerd.
4.4 Strategische samenwerking met aannemers
Bij deltaWonen hanteren we Resultaatgericht Samenwerken (RGS) om ons vastgoedonderhoud slimmer en efficiënter te organiseren. Dit doen we met vier pijlers: Innovatie, Grip op capaciteit, Grip op kwaliteit en Grip op een lagere Total Cost of Ownership (TCO). We gaan vanaf 2027 werken met zes gespecialiseerde partners, die elk verantwoordelijk zijn voor een deel van ons bezit. Zij krijgen een specialisme toegewezen binnen een specifiek woningtype: gestapelde bouw, grondgebonden woningen inclusief duplexwoningen en monumentale bouw.
Door specialisatie aan te moedigen, stimuleren we innovatie en versterken we de expertise van onze partners. Dit leidt tot een hogere voorspelbaarheid en kwaliteit in onderhoud, wat uiteindelijk zorgt voor een betere woonervaring en een hogere klanttevredenheid voor onze huurders.
Deze verandering betekent een belangrijke stap voor deltaWonen. We leggen de markt namelijk geen vaste richtlijnen op, maar dagen onze partners uit om innovatieve oplossingen te bieden. We richten ons nu op prestatiegerichte eisen en laten de focus op alleen ‘de laagste prijs’ en ‘initiële investeringskosten’ achter ons. In plaats daarvan kijken we naar een optimale prijs-kwaliteitverhouding en lage beheerkosten, waarbij we altijd de belangen van onze huurders centraal stellen.
Vier pijlers van succes
We meten het succes van deze nieuwe aanpak op basis van vier belangrijke pijlers:
- Innovatie: we stimuleren onze partners om vernieuwende oplossingen te bedenken zodat we voorop lopen in de branche;
- Grip op kwaliteit: we garanderen dat de geleverde diensten en materialen voldoen aan de hoogste standaarden;
- Grip op planning en capaciteit: een strakke controle op de voortgang en de middelen is essentieel voor een vlot projectverloop;
- Lagere Total Cost of Ownership (TCO): we streven naar minimale eigendomskosten met een goede balans tussen kosten en prestaties.
Werkverdeling op basis van woningtypes
De werkzaamheden zijn verdeeld over de volgende woningtypes:
- Hoogbouw met en zonder lift;
- Grondgebonden woningen inclusief duplexwoningen;
- Monumentale woningen.
Leren en Verbeteren
In 2023 hebben we een succesvolle pilot uitgevoerd waarin de vier pijlers werden toegepast. De lessen uit deze pilot hebben we benut om eind 2023 een brede marktuitvraag te realiseren. Tijdens het selectietraject hebben we, vanuit de evaluatie met alle aanbieders, waardevolle leerpunten meegekregen. Deze delen we dan ook graag met andere corporaties die nog twijfelen over de overstap naar RGS (Resultaatgericht Samenwerken).
Deze cyclus van leren, verbeteren en toepassen helpt ons niet alleen om de kwaliteit van onze projecten te verbeteren, maar draagt ook bij om de samenwerking met onze partners en het onderlinge vertrouwen te versterken. Met deze nieuwe aanpak zet deltaWonen een belangrijke stap richting een duurzame en effectieve samenwerking met de markt.