7. Over besturen en toezichthouden

DeltaWonen heeft haar governancestructuur ingericht volgens het tweelagenbestuursmodel. Onze raad van commissarissen (rvc) bestond op 31 december 2024 uit vijf leden. Het bestuur wordt gevormd door een directeur-bestuurder.

Als rvc houden we toezicht op het beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken binnen deltaWonen. Wij adviseren het bestuur gevraagd en ongevraagd, zijn verantwoordelijk voor de benoeming (en eventuele schorsing of ontslag) van de bestuurder(s) en stellen zijn/hun beoordeling en arbeidsvoorwaarden vast. Ook geven we de accountant opdracht voor de controle van de jaarstukken.

Bij de vervulling van onze taak richten wij ons als commissarissen naar het belang van deltaWonen en de door haar in stand gehouden onderneming en/of organisatie, naar het te behartigen maatschappelijke belang en naar het belang van de betrokken belanghebbenden.

Als rvc handelen we op basis van de bevoegdheden die in de statuten zijn omschreven. Onze werkwijze is beschreven in het reglement van de rvc.

Het bestuur bestuurt de stichting en is verantwoordelijk voor de naleving van alle relevante wet- en regelgeving. Ook is het bestuur verantwoordelijk voor de realisatie van de doelstellingen, de strategie, de financiering, het beleid en de daaruit voortvloeiende resultaten. Hierover legt het bestuur verantwoording aan ons af. Daarnaast levert het bestuur ons op tijd de noodzakelijke gegevens aan, zodat wij onze toezichtstaak goed kunnen vervullen.

Bij de vervulling van zijn taak en bevoegdheden richt het bestuur zich op het doel en het belang van de stichting en de met haar verbonden onderneming en/of organisatie. Dit doet het bestuur in het licht van zijn volkshuisvestelijke en maatschappelijke doelstelling. Daarvoor weegt het de belangen af van de direct betrokkenen van de stichting.

Het bestuur is verantwoordelijk voor het beheersen van de risico’s die zijn verbonden aan de activiteiten van deltaWonen. Hiervoor ontwikkelde en implementeerde het bestuur een intern risicobeheersings- en controlesysteem. Het bestuur onderhoudt en bespreekt dit systeem met ons als rvc en met de auditcommissie. De taken en bevoegdheden van het bestuur staan in de statuten. Een nadere uitwerking hiervan staat in het bestuursreglement.

Voor een aantal (materiële) besluiten van de bestuurder heeft hij met ons als rvc aanvullende afspraken gemaakt over zijn voorafgaande goedkeuring. Het gaat om besluiten die niet in overeenstemming zijn met de begroting. Hiervoor geldt een door ons vastgesteld kader waarbinnen de bestuurder, zonder goedkeuring vooraf van ons als raad van commissarissen, mag afwijken van de begroting.

Toezichtsvisie

De visie op toezichthouden staat beschreven in de ‘Visie op besturen en toezichthouden’, die wij als rvc samen met het bestuur hebben opgesteld. Het bestuur en de rvc vervullen verschillende rollen, van waaruit we dezelfde doelstelling nastreven. Bij dit dynamische samenspel rondom strategie, realisatie en toezicht geldt de ‘Visie op besturen en toezichthouden’ als leidraad.

In de ‘Visie op besturen en toezichthouden’ beschrijven we hoe we als rvc invulling geven aan onze drie rollen (toezichthouden op het bestuur, klankbord voor het bestuur en werkgever voor het bestuur), het samenwerken met stakeholders en de samenwerking met het bestuur.

Commissies

In overeenstemming met het reglement kennen we als rvc tenminste twee commissies: de auditcommissie en de governance- en remuneratiecommissie. Deze commissies werken op basis van aparte reglementen en adviseren ons als raad over de onderwerpen die binnen ons taakgebied vallen. Ook bereiden de twee commissies onze besluitvorming voor. Ondanks de werkzaamheden van de twee commissies blijven wij als rvc verantwoordelijkheid voor de besluitvorming.

Verderop in het governancejaarverslag 2024 volgt een beschrijving van het aantal vergaderingen en de belangrijkste onderwerpen die daar aan de orde zijn gekomen. In hoofdstuk 2 (Verslag vanuit de toezichthoudende rol) worden de vergaderingen en onderwerpen voor wat betreft de auditcommissie benoemd en in hoofdstuk 3 (Verslag vanuit de werkgeversrol) voor wat betreft de governance- en remuneratiecommissie. De personele samenstelling van de commissies staat beschreven in paragraaf 7.6.1.3.

Auditcommissie

De auditcommissie ondersteunt ons als rvc bij het houden van toezicht. Bijvoorbeeld met betrekking tot de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen en compliance, de financiële informatieverschaffing en de naleving van aanbevelingen en de opvolging van opmerkingen van de concerncontroller en de externe accountant. Daarnaast adviseert de auditcommissie ons over financieel economische (vraag)stukken, zoals beschreven in het reglement van de auditcommissie. Ten slotte adviseren de auditcommissie en het bestuur ons als rvc over de beoordeling van het functioneren van de externe accountant, waarna wij als raad tot een besluit komen.

Governance- en remuneratiecommissie

De governance- en remuneratiecommissie ondersteunt ons bij het vervullen van onze werkgeversrol en adviseert ons over de werving, selectie, (her)benoeming, beoordeling en bezoldiging van bestuurders en leden van de rvc. Verder houdt deze commissie zich bezig met de advisering van onze raad over het toezicht op de naleving van de governance wet- en regelgeving en het toezicht op de werking van de interne gedragscodes, zoals de integriteitscode en de klokkenluidersregeling. Ook bereidt deze commissie onze besluitvorming over deze onderwerpen voor.

Onderwerpen als strategie, de veranderende maatschappelijke rol van woningcorporaties, de verbinding met stakeholders en de samenwerking met huurdersorganisaties zijn niet apart belegd in een commissie. Deze worden in de voltallige raad van commissarissen besproken.

Naleving Governancecode Woningcorporaties 2020 in 2024

Eind 2024 voldeed deltaWonen aan de meeste bepalingen van de Governancecode Woningcorporaties 2020. Er werd niet (geheel) voldaan aan één pas toe-bepaling, te weten principe 4.5 van de Governancecode, waarin de verplichting is opgenomen om op de website van deltaWonen te publiceren hoe het belanghebbendenoverleg is gevoerd. Het stakeholdersdiagram is wel gepubliceerd, maar per abuis is het overzicht met stakeholdersactiviteiten (waarin ook de overleggen staan die met stakeholders hebben plaatsgevonden) niet gepubliceerd op de website van deltaWonen. Dit gebeurt alsnog zo spoedig mogelijk.

Verder heeft deltaWonen de intentie om in 2025 uitvoering te geven aan nog één (openstaand) actiepunt uit de Governancecode Woningcorporaties 2020. Dit betreft het actualiseren van het aanbestedingsbeleid rondom Vastgoed, zodat dit beleid aansluit op de in 2021 vastgestelde ‘Visie op opdrachtgeverschap en aanbesteding’. In dit aanbestedingsbeleid zullen, net als in het huidige aanbestedingsbeleid, de beginselen van aanbesteden uit de Governancecode Woningcorporaties 2020 worden verwerkt.

Per 1 januari 2025 geldt voor woningcorporaties een geactualiseerde Governancecode. De implementatie hiervan wordt in 2025 opgepakt.

De door deltaWonen gehanteerde governanceprincipes zijn vastgelegd in afzonderlijke documenten, namelijk:

• de statuten;
• het ‘Reglement rvc’ en de daarbij behorende bijlagen (de profielschets van de rvc, het rooster van aftreden van de leden van de rvc, het reglement van de auditcommissie en het reglement van de governance- en remuneratiecommissie);
• het ‘Bestuursreglement’ en de profielschets van het bestuur;
• het ‘Reglement werving, selectie en (her)benoeming lid bestuur’;
• het ‘Reglement werving, selectie en (her)benoeming lid rvc’;
• het introductie- en opleidingsprogramma voor de leden van de rvc;
• het introductie- en opleidingsprogramma voor leden van het bestuur;
• de ‘Visie op besturen en toezichthouden’.

In 2024 heeft er geen governance-inspectie plaatsgevonden en heeft deltaWonen geen toezichtsbrief ontvangen.

Bij het toezichthouden maken wij als raad van commissarissen gebruik van een toezicht- en toetsingskader. Het toezichtkader bestaat uit de wet- en regelgeving. De kaders die betrekking hebben op de besturing en beheersing zijn opgenomen in ons toetsingskader. Dit toetsingskader bevat de documenten waaraan de maatschappelijke en financiële prestaties van deltaWonen kunnen worden getoetst. Tot dit toetsingskader behoren onder meer de volgende (beleids)stukken:

• de statuten;
• het reglement van de rvc en het ‘Reglement Bestuur’;
• het ondernemingsplan;
• het ‘Reglement financieel beleid en beheer’;
• de begroting;
• het treasurystatuut;
• het investeringsstatuut;
• het verbindingenstatuut;
• het fiscaal statuut;
• de visie van het bestuur en de rvc op opdrachtgeverschap en het aanbestedingsbeleid;
• het aanbestedingsbeleid.

Ruimte voor Geluk

DeltaWonen kent één strategisch plan en dat is het koersdocument ‘Ruimte voor Geluk’. Hierin zijn de maatschappelijke, operationele en financiële doelen vastgesteld. Belanghebbenden worden betrokken bij het koersdocument, zowel bij de totstandkoming, de doorontwikkeling en de implementatie ervan.

In 2023 is gewerkt aan het actualiseren van het koersdocument ‘Groei en Geluk’. Dit heeft geleid tot het koersdocument ‘Ruimte voor Geluk’, dat in het eerste kwartaal van 2024 is vastgesteld. Als rvc hebben we op 15 maart 2024 goedkeuring verleend aan dit plan.

Op 17 januari 2024 heeft de bestuurder het geactualiseerde koesrsdocument ‘Ruimte voor Geluk’ gepresenteerd in een bijeenkomst met stakeholders en medewerkers. Een aantal stakeholders (gemeenten, collegacorporaties en de Centrale Bewonersraad) heeft feedback gegeven op het document. Ook de Ondernemingsraad en het jongerenpanel hebben een reflectie op het concept gegeven. Deze reacties zijn meegenomen in de geactualiseerde en vastgestelde versie.

In dialoog over en met stakeholders

Gedurende 2024 hebben we als rvc samen met de bestuurder van deltaWonen besproken op welke wijze deltaWonen in contact is met de verschillende (externe en interne) stakeholders. Geregeld waren inhoudelijke thema’s hierbij de verbindende factor. In onze rvc-vergadering van 15 maart 2024 zijn we geïnformeerd over het stakeholdermanagement in 2023.

Als rvc hebben we in 2024 deelgenomen aan verschillende bijeenkomsten met externe stakeholders (zie hoofdstuk 7.5). Wij (of een afvaardiging van onze raad) spraken in 2024 een aantal keren afzonderlijk met interne stakeholders (de Centrale Bewonersraad, het managementteam en de Ondernemingsraad). De waarnemingen uit deze bijeenkomsten zijn in onze raad gedeeld. Ook vond in 2024 op ons initiatief weer een ‘Brede Ontmoeting’ plaats tussen de rvc en deze interne stakeholders. Verder was de wijze van contact met stakeholders in 2024 een onderwerp tijdens de plannings-, voortgangs- en beoordelingsgesprekken van de bestuurder met de governance- en remuneratiecommissie.

Financiële continuïteit

Ieder jaar beoordelen wij als rvc of het voorgenomen beleid ten aanzien van de financiële continuïteit moet worden bijgesteld. Hierbij kijken we of deltaWonen voldoet aan de doelstellingen met betrekking tot de financiële continuïteit en het behoud van het vermogen. In onze vergadering van 6 december 2024 hebben we goedkeuring verleend aan het geactualiseerde financieel toetsingskader. Dit toetsingskader sluit aan op de normen uit het per 19 september 2024 geüpdatete gezamenlijke beoordelingskader van de Autoriteit woningcorporaties (Aw) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Naast het externe beoordelingskader heeft deltaWonen in het eigen (interne) financieel toetsingskader twee aanvullende normen opgenomen: 1. Het DrieCompartimentenModel van Finance Ideas en 2. De nominale schuld is afgezet tegen de netto operationele kasstromen. Met deze aanvullende normen wordt geborgd dat deltaWonen financieel voldoende liquide blijft.

Meerjarenbegroting

Als rvc ontvangen we jaarlijks de meerjarenbegroting met daarin informatie over het investerings-programma. In deze begroting staat welke initiatieven deltaWonen de komende tien jaar wil ontplooien op het gebied van onder andere nieuwbouw, renovatie, sloop, aankoop, samenvoeging en verkoop van woningen (en eventueel ander vastgoed). Het doel van de meerjarenbegroting is dat deltaWonen de gewenste opbouw van de vastgoedportefeuille realiseert.

De meerjarenbegroting bevat de operationele en financiële doelstellingen van deltaWonen voor het komende jaar. Er staat ook in of deltaWonen voldoet aan de financiële ratio’s van de Aw en het WSW. De doelstellingen en uitgangspunten worden getoetst aan het vastgestelde (interne) financieel toetsingskader. In onze vergadering van 6 december 2024 hebben we de meerjarenbegroting 2025-2034 behandeld en de begroting voor 2025 goedgekeurd. Hierbij hebben we specifiek stilgestaan bij de realiseerbaarheid van de plannen voor wat betreft het toevoegen van nieuwe woningen en de planmatig onderhoud- en duurzaamheidsinvesteringen.

De meerjarenbegroting 2025-2034 is voor deltaWonen een volgende begroting in het transitietraject van het huidige bezit naar een CO₂-neutraal bezit in 2050. Ook is de nieuwbouw in deze meerjaren-begroting energieneutraal ingerekend. De doelstellingen van deltaWonen zijn gericht op maximaal maatschappelijk rendement, waarbij de financiële continuïteit altijd als randvoorwaarde geldt.

Auditcommissie

De auditcommissie komt voorafgaand aan de vergaderingen van onze rvc bij elkaar. In 2024 heeft de auditcommissie vier keer vergaderd. De bestuurder, de (interim adjunct-) directeur Vastgoed en de concerncontroller woonden de vergaderingen van de auditcommissie bij. De bestuurder was één keer verhinderd. De positie van manager Bedrijfsbeheer was gedurende 2024 vacant. De teammanager Control heeft de vergaderingen van 2024 waargenomen. De externe accountant was bij de vergaderingen van mei en november (gedeeltelijk) aanwezig toen de bevindingen van de jaarrekening en het accountantsverslag 2023 en de interim-controle 2024 werden besproken. Verder heeft de auditcommissie in de vergaderingen van mei en november zonder aanwezigheid van de bestuurder overleg gehad met de externe accountant. De auditcommissie heeft stilgestaan bij de door ons als rvc vastgestelde risicothema’s op het gebied van vastgoed.

Belangrijke besluiten die in 2024 door de auditcommissie zijn voorbereid:

•  de jaarlijkse planning- en controldocumenten (meerjarenbegroting 2025-2034, financieel toetsingskader 2025, jaarrekening 2023, de kwartaalrapportages 2024 en het treasuryjaarplan 2025);
• diverse fasedocumenten;
• de geactualiseerde financieringsstrategie;
• de opdrachtbevestiging voor de accountant voor boekjaar 2024 en de verlenging benoemingstermijn accountant;
• het frauderesponsplan;
• de bevindingen audits concerncontrol 2023 en het controleplan 2024.
• de voortgang van de implementatie van aanbevelingen (voortgang AO/IC);
• diverse fasebesluiten van (vastgoed)investeringen.

 Verder besprak de auditcommissie diverse documenten die ter kennisgeving aan de commissie waren voorgelegd. In de derde vergadering heeft de auditcommissie haar functioneren geëvalueerd.

In onze vergadering op 14 juni 2024 hebben we het jaarverslag, de jaarrekening en het accountantsverslag (inclusief de reactie van de bestuurder) over 2023 besproken met de bestuurder. De accountant was hier ook bij aanwezig. Hij is tijdens deze vergadering bevraagd op zijn controleverklaring van de jaarrekening. In deze vergadering hebben we als rvc de jaarstukken over 2023 vastgesteld en is decharge verleend aan de bestuurder voor het door hem gevoerde bestuur over het boekjaar 2023.

De interim-controle is in oktober 2024 uitgevoerd door de accountant. De managementletter 2024 is op 18 november 2024 besproken tijdens de vergadering van de auditcommissie en op 6 december 2024 tijdens de vergadering van onze rvc. De bevindingen uit de managementletter worden door de auditcommissie in de vergadering van ons als rvc teruggekoppeld en opgenomen in een lijst met actiepunten. De voortgang van deze actiepunten stelt het management jaarlijks ter kennisgeving beschikbaar aan ons als rvc.

Als rvc hielden we in 2024 op meerdere terreinen toezicht op de volkshuisvestelijke en maatschappelijke prestaties van deltaWonen. Als raad:

• Namen we kennis van de nieuwe jaarschijf gebaseerd op de in 2023 gemaakte meerjarige prestatieafspraken (2024-2027) voor de gemeente Zwolle en de jaarlijkse uitwerking van de prestatieafspraken in de gemeenten Kampen en Oldebroek. De prestatieafspraken zijn een samenwerking tussen deltaWonen, collega-corporaties, de gemeenten en de huurders-organisaties. De jaarschijven zijn een uitwerking van de meerjarige prestatieafspraken die deltaWonen met de andere partijen sloot. De gemeentelijke Woonvisies en de Rijksprogramma’s voor Volkshuisvesting van de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en de regionale Woondeals vormen de basis voor de afspraken;
• Lieten we ons elke vergadering informeren over de voortgang van de realisatie van de Nationale prestatieafspraken. DeltaWonen heeft in beide provincies waarin zij actief is, regionale prestatieafspraken gemaakt die gekoppeld zijn aan de lokale afspraken die in de gemeenten gelden. Deze afspraken zijn doorgerekend in het portefeuilleplan. Op basis van in onze raad besproken kwartaalrapportages wordt de voortgang op deze prestaties gemonitord en besproken, evenals de obstakels;
• Keurden we het (strategisch) koersplan ‘Ruimte voor Geluk’ goed;
• Keurden we diverse investeringsbesluiten Vastgoed (waaronder nieuwbouw) goed;
• Lieten we ons informeren over de voortgang van de bouw van flexwoningen;
• Zijn we geïnformeerd over de huuraanpassing 2024. DeltaWonen heeft specifieke afspraken gemaakt met de Centrale Bewonersraad over de totstandkoming van het huurbeleid en de jaarlijkse huurverhoging. De kaders daarvan zijn vastgelegd in ons huurbeleid en komen mede tot stand op basis van de ministeriële afspraken daarover. De bandbreedte van de huurverhoging wordt jaarlijks opgenomen in de meerjarenbegroting. Als rvc worden we over de voortgang van het proces bijgepraat in de vergadering.

Door onze betrokkenheid bij deze onderwerpen kunnen we als rvc beoordelen in welke mate deltaWonen op de juiste wijze invulling geeft aan het bieden van voldoende beschikbare en betaalbare woningen van een goede (energetische) kwaliteit. In onze ogen besteedt deltaWonen voldoende aandacht aan leefbare wijken en geeft zij op de juiste wijze zeggenschap aan huurders, gemeenten en andere stakeholders bij het realiseren van de volkshuisvestelijke en maatschappelijke opgave.

Als rvc hebben we kennisgenomen van het jaarverslag 2023 van de klachtenadviescommissie. Het bestuur gaf een toelichting op de aard van de klachten, de mate van gemene delers binnen de diverse klachten en hoe de klachten zijn opgevolgd. Een samenvatting hiervan staat in het Jaarverslag 2023 van deltaWonen.

Het laatste visitatierapport over 2018-2021 is opgeleverd op 9 mei 2022. De genoemde verbeterpunten worden ter harte genomen en worden omarmd als kansen om nog verder te verbeteren. De actiepunten van de visitatie zijn onderdeel van de AO-IC (Administratie Organisatie en Interne Controle) van deltaWonen, waar jaarlijks op wordt gerapporteerd. Als rvc hebben we de voortgang van de eigen actiepunten uit de visitatie besproken in onze rvc-vergadering van 15 maart. Verder hebben we in onze vergadering van 14 juni goedkeuring verleend aan het plan van aanpak voor de komende visitatie (over de jaren 2022-2026). Eind 2024 zijn gesprekken gevoerd met drie visitatieaanbieders, waarna bij twee bureaus een offerte is opgevraagd.

Het bestuur is verantwoordelijk voor een goede risicobeheersing. Als rvc houden we hier toezicht op.

Vanuit deze rol hebben we voor 2024 risicothema’s benoemd waar we extra aandacht aan hebben besteed. Het gaat om het realiseren van de Nationale prestatieafspraken met daarbij nadrukkelijk aandacht voor:

• tijdigheid verkrijgen vergunningen;
• de bouwkostenontwikkeling;
• beschikbare bouwlocaties en;
• de realisatie-index van de projecten (zowel nieuwbouw als planmatig onderhoud).

Verder hebben we de risico’s beoordeeld die deltaWonen loopt ten aanzien van de belastbaarheid van de organisatie, integriteit en soft controls, informatiebeveiliging en digitaal vakmanschap, de positie van de huurder c.q. ontwikkelingen die de huurder raken en de ontwikkeling van de financiële ratio’s. Aan deze thema’s hebben we gedurende het jaar extra aandacht besteed door de onderwerpen separaat te agenderen of door bij de mededelingen stil te staan bij de ontwikkelingen en beheersmaatregelen die zijn getroffen. 

Eind 2022 presenteerde KPMG de resultaten van het onderzoek naar de werking van de soft controls bij deltaWonen ten opzichte van andere bedrijven. Zo kreeg deltaWonen onder andere een beeld van de mate waarin de organisatie frauderisico's loopt. In 2023 heeft een werkgroep bijeenkomsten georganiseerd waarin de onderzoeksresultaten met de organisatie zijn gedeeld, er zijn sessies belegd om de onderzoeksresultaten nader te duiden en er zijn initiatieven genomen ter verbetering. In 2024 hebben de initiatieven een vervolg gekregen door onder andere verdiepingssessies, het agenderen van het onderwerp in teamoverleggen, het maken van een opleidingsplan gericht op aanspreekbaarheid en bespreekbaarheid en het actualiseren van de gedrags- en integriteitscode (zie hiervoor ook paragraaf 7.3.2.2). In 2025 zal er voor alle medewerkers een leergang van twee dagdelen worden georganiseerd.

Eens per jaar ontvangen we als rvc een voortgangsrapportage van de verbeterpunten, voortkomend uit diverse in- en externe onderzoeken over de beheersing van de processen en de risico’s die deltaWonen daarbij loopt. Tijdens de vergadering van 15 maart 2024 ontvingen we inzicht in de voortgang van de onderwerpen die op de AO/IC-lijst staan.

De externe accountant woonde in 2024 een gedeelte van de vergaderingen van de auditcommissie en ons als rvc bij, waarin het onderzoek van de jaarrekening 2023 werd besproken en waarin de jaarrekening 2023 is goedgekeurd. Verder woonde de externe accountant de vergadering van de auditcommissie bij waarin de managementletter 2024 werd besproken. De accountant is tijdens de vergaderingen, buiten de aanwezigheid van het bestuur, bevraagd over de bevindingen tijdens de interim- en jaarrekeningcontrole. BDO verzorgt sinds boekjaar 2018 de accountantswerkzaamheden voor deltaWonen. Met de controle van het boekjaar 2022 is de 5-jaarstermijn voor de eindverantwoordelijk partner van BDO verstreken. Voor de controle vanaf boekjaar 2023 is een nieuwe eindverantwoordelijk partner benoemd.

Als rvc vervullen we rol van werkgever voor het bestuur. Daarbij staat goed werkgever- en werknemerschap hoog in het vaandel. Samen met de bestuurder geven we daar invulling aan. Dat gebeurt op een transparante wijze, waarin de dialoog centraal staat. De specifieke taken die bij deze werkgeversrol horen, zoals het selecteren, benoemen, belonen, beoordelen en eventueel schorsen of ontslaan van de bestuurder, zijn in de voorbereiding belegd bij de leden van de governance- en remuneratiecommissie. Zij voeren de werkgeversdialoog met de bestuurder en bereiden de jaarlijkse beoordelings- en beloningscyclus voor met input van onze volledige raad. Het functioneren van de bestuurder is mede afhankelijk van de kwaliteit waarmee wij als rvc onze werkgeversrol invullen en uitvoeren.

Samenstelling bestuur

Als rvc zijn we verantwoordelijk voor een goed bestuur. Deze verantwoordelijkheid vervullen we onder meer door benoeming, schorsing, ontslag en jaarlijkse evaluatie van het bestuur. In 2023 is de samenstelling van het bestuur niet gewijzigd. Het bestuur bestond dat jaar uit een bestuurder: de heer E. Leideman. Hij is per 1 oktober 2008 benoemd voor een periode van vier jaar en is per 1 oktober 2012, per 1 oktober 2016, per 1 oktober 2020 en per 1 oktober 2024 herbenoemd, telkens voor een periode van vier jaar.

Na ontvangst van een positieve consultatie onder belanghebbenden (het managementteam en de concerncontroller, de ondernemingsraad en de Centrale Bewonersraad) en de ontvangst van een positieve zienswijze van de minister op de geschiktheid en betrouwbaarheid, vond tijdens onze rvc-vergadering van 14 juni 2024 de herbenoeming van de bestuurder per 1 oktober 2024 plaats.

Met de bestuurder vindt jaarlijks een plannings-, voortgangs- en beoordelingsgesprek plaats. Als rvc bespreken we tenminste één keer per jaar het functioneren van het bestuur en de conclusies die hieraan moeten worden verbonden. Het bestuur is hierbij niet aanwezig. De governance- en remuneratiecommissie voert daarna namens ons het gesprek hierover met de bestuurder.

Basis voor het beoordelingsgesprek met de directeur-bestuuder in december 2024 is het beoordelingskader ‘Bestuurder deltaWonen 2024’, vastgesteld in onze rvc-vergadering van maart 2024. De bestuurder is beoordeeld op:

• de kpi’s zoals vastgesteld in het dashboard;
• het functioneren van de organisatie op de going concern (maatschappelijk inhoudelijke bijdragen, bedrijfsvoering, relatie met de interne en externe stakeholders);
• opleiding en persoonlijke ontwikkeling;
• specifieke thema’s ingebracht door de bestuurder en ons als rvc.

Als rvc zijn we tevreden over het behaalde resultaat en de wijze waarop dit is gerealiseerd. De governance- en remuneratiecommissie heeft de conclusies van de beoordeling vastgelegd in de jaarlijkse beoordelingsbrief die op 6 januari 2025 is verstuurd.

De geldende wet- en regelgeving van de bezoldiging van bestuurders is leidend voor het te volgen bezoldigingsbeleid. In 2024 gold de Wet normering topinkomens (WNT). Per 1 januari 2024 is, in overeenstemming met de WNT, bezoldigingsklasse G van toepassing voor deltaWonen. Dit op basis van het aantal eenheden en de omvang van de gemeente. Deze klasse kent in 2024 een bezoldigingsmaximum van € 218.000,-. De beloning van de bestuurder valt binnen het toegekende bezoldigingsmaximum. Een specificatie en verdere toelichting van de bezoldiging van de bestuurder staat in de Jaarrekening 2024 van deltaWonen.

DeltaWonen heeft de bestuurder geen aandelen, persoonlijke leningen, financiële garanties of andere financiële voordelen verstrekt die niet vallen onder het beloningsbeleid.

De wet- en regelgeving bevat geen verplichting om periodiek de onafhankelijkheid van het bestuur vast te stellen. Desondanks willen wij als rvc vanuit het oogpunt van ‘good governance’ dit onderwerp periodiek aan de orde stellen in zijn bijeenkomsten.

In onze vergadering van maart 2024 hebben we de onafhankelijkheid van de bestuurder vastgesteld. Hierbij is getoetst aan de nieuwe ‘open norm’ op het gebied van onverenigbaarheden uit de Woningwet. 

De governance- en remuneratiecommissie heeft in 2024 drie keer vergaderd. De bestuurder en de bestuurssecretaris woonden de vergaderingen van de governance- en remuneratiecommissie bij.

De cultuur van deltaWonen kenmerkt zich door vier kernwaarden: professioneel, verbindend, respectvol en verrassend. Dit brengt een open en transparante cultuur met zich mee. Met het koersdocument ‘Ruimte voor Geluk’ is er binnen de organisatie naast aandacht voor zingeving en plezier ook aandacht voor voldoening. Het drieluik zingeving, voldoening en plezier is de basis voor (werk)geluk. Dat er vanuit de kernwaarden en binnen een open en transparante cultuur gewerkt wordt aan de invulling van Ruimte voor Geluk, merken wij als rvc in de contacten met medewerkers (via de lunchbijeenkomsten), de ondernemingsraad en het management. Ook in de contacten met de bestuurder ervaren we vertrouwen en ruimte voor reflectie en tegenspraak.

DeltaWonen heeft een gedrags- en integriteitscode en een klokkenluidersregeling. Beide documenten zijn gepubliceerd op de website van deltaWonen.

Gedrags- en integriteitscode

In 2023 is naar aanleiding van het uitgevoerde integriteitsonderzoek de integriteitscode (opnieuw) onder de aandacht gebracht van de medewerkers van deltaWonen. Dit heeft ertoe geleid dat de code in 2024 is geactualiseerd, waarbij de naam is gewijzigd in gedrags- en integriteitscode. Integriteit gaat namelijk om gedrag. De code geeft kaders en richting aan ‘ons’ gedrag en hoe deltaWonen invulling geeft aan integriteit. De code bevat een omschrijving van het gedrag, de (kern)waarden en normen die gelden voor de medewerkers van deltaWonen. De Ondernemingsraad heeft ingestemd met de gedrags- en integriteitscode en als rvc hebben we de code in onze vergadering van december 2024 goedgekeurd.

In de arbeidsovereenkomsten van medewerkers van deltaWonen staat een verwijzing naar de gedrags- en integriteitscode. De bestuurder en wij als commissarissen tekenen vanaf 2019 een integriteitsverklaring en zijn daarop aanspreekbaar. Ook van stakeholders van deltaWonen wordt verwacht dat zij zich houden aan de normen en waarden die staan beschreven in de code. Medewerkers van deltaWonen kunnen bij ongewenst gedrag (bijvoorbeeld niet integer gedrag of handelen) terecht bij een interne of externe vertrouwenspersoon.

Als rvc vinden we het belangrijk om in de reguliere vergadering bewust stil te staan bij het thema integriteit. Sinds 2023 is ‘integriteit’ daarom een vast onderwerp op onze agenda.

Klokkenluidersregeling

De klokkenluidersregeling van deltaWonen is bedoeld voor situaties waarin de geadviseerde routes voor het bekendmaken van misstanden, zoals in de gedrags- en integriteitscode omschreven, niet effectief blijken. Door deze regeling kunnen medewerkers of personen die activiteiten voor deltaWonen verrichten misstanden melden. DeltaWonen neemt deze meldingen serieus en behandelt ze volgens een bepaalde procedure. Ook garandeert de regeling dat de medewerker die ‘aan de bel trekt’ (de klokkenluider) geen negatieve gevolgen ondervindt van de melding.

Er is in 2024 geen gebruik gemaakt van de klokkenluidersregeling. De bestuurder stelde in 2024, zoals de klokkenluidersregeling voorschrijft, een rapportage op over het beleid over en het omgaan met het melden van vermoedens van misstanden en de uitvoering van de klokkenluidersregeling. Na instemming van de ondernemingsraad is de rapportage ter kennisgeving aan onze raad voorgelegd.

Geen belangenverstrengeling

Elke vorm en schijn van belangenverstrengeling tussen deltaWonen en de bestuurder wordt vermeden. Het bestuursreglement bevat een verdere uitwerking van dit belangrijke uitgangspunt. In dit document is ook de handelswijze in geval van belangenverstrengeling vastgelegd. In 2024 waren er geen transacties met de bestuurder die tot tegenstrijdige belangen hebben geleid. Ook heeft de bestuurder geen nevenfunctie vervuld die onverenigbaar is met het lidmaatschap van het bestuur.

De bestuurder vervulde in 2024 de volgende nevenfuncties:

• commissaris Stichting Carinova (vanaf 1 februari 2020, bezoldigd);
• voorzitter dagelijks bestuur Stichting Groot Zwolle (vanaf 24 september 2021, onbezoldigd);
• voorzitter Stichting Auto en Motorrally Zwolle (vanaf 2011, onbezoldigd);
• lid dagelijks bestuur (namens de Zwolse corporaties) Vereniging Concilium Zwolle (vanaf 1 juli 2020, onbezoldigd);
• lid Innovation Board N.V. Unigarant Verzekeringen (vanaf 1 januari 2022, bezoldigd).

Jaarlijks, of wanneer daar eerder aanleiding toe is, spreekt de bestuurder met de governance- en remuneratiecommissie over de (risico’s ten aanzien van de) continuïteit van het bestuur, de organisatie en de rvc. Ook staan we staan als rvc, samen met de commissie, stil bij bestuursmodellen en strategieën, belasting van de organisatie in relatie tot de ambitie en de balans rvc-bestuur-managementteam. De commissie heeft dit in haar vergadering van 8 november 2024 besproken met de bestuurder en haar bevindingen gedeeld in de vergadering van 6 december 2024. De conclusie van de commissie is dat de continuïteit geborgd is.

Als rvc zijn we van mening dat wij onze drie wettelijke rollen niet goed kunnen vervullen als er niet óók voldoende kennis is van wat er leeft en speelt onder de stakeholders van deltaWonen. De samenleving verandert in hoog tempo en onder stakeholders groeit de behoefte om invloed uit te oefenen op de corporatie. Als raad vinden we het dan ook belangrijk om in goed vertrouwen en in verbinding met elkaar, het bestuur en de omgeving de toekomst van deltaWonen professioneel vorm te geven. Dat lukt alleen in een open dialoog vanuit vertrouwen en respect. De verdere uitwerking van deze visie is opgenomen in de ‘Visie op besturen en toezichthouden’. Deze visie is vastgesteld in onze rvc-vergadering van 10 december 2021 en geactualiseerd in 2023.

Als rvc oriënteren we ons op wat er speelt onder de interne en externe stakeholders in het lokale werkveld van deltaWonen. Op de jaarlijkse deltaWonen stakeholders-events ontmoeten wij de belangrijkste externe stakeholders en gaan we met hen in gesprek over actuele onderwerpen en ontwikkelingen. Tijdens de stakeholdersbijeenkomst voor personeel, rvc en stakeholders op 17 januari 2024 hebben we gesproken over de doorontwikkeling van het koersplan van deltaWonen. De stakeholdersbijeenkomst van 21 maart 2024 stond in het teken van klimaatpositief bouwen.

Verder waren leden van onze rvc in 2024 aanwezig bij een werkbezoek aan een ‘slimme huizen fabriek’ (waarbij ook een delegatie van de provincie aanwezig was) en bij een wijkbezoek over ‘samenwerken in de wijk’ (hierbij waren ook enkele stakeholders zoals een wijkagent en vertegenwoordigers van het sociaal wijkteam aanwezig).

Op 12 november 2024 vond de ‘Brede Ontmoeting’ plaats tussen ons als rvc, het bestuur, het managementteam, de ondernemingsraad en de Centrale Bewonersraad. Tijdens deze bijeenkomst is gesproken over het thema ‘communityvorming’. Naast een toelichting van deltaWonen over het belang van communities en de verschillende manieren waarop deltaWonen hieraan bijdraagt, hebben medewerkers van deltaWonen hun ervaringen gedeeld. Daarnaast is gediscussieerd over de vraag hoever deltaWonen mag gaan in het ondersteunen en onderdeel worden van communities.

Ook gingen we als raad, zoals elk jaar, het gesprek aan met de ondernemingsraad en de Centrale Bewonersraad (zie hoofdstuk 7.8.3 van dit jaarverslag). Verder is er contact met het managementteam, omdat leden van dit team ook aan tafel zitten bij onze rvc-vergaderingen. Het contact met medewerkers van deltaWonen vindt plaats tijdens periodieke lunchbijeenkomsten. Zo is tijdens de lunchbijeenkomst op 15 maart 2024 gesproken over het ‘huisvestingstraject’ en op 11 oktober over ‘vastgoedcloud en waardesturing’.

Door onze deelname aan bovengenoemde bijeenkomsten en gevoerde dialogen, hebben we als rvc goed kunnen waarnemen (horen, zien, voelen, lezen, etc.) wat er in 2024 leefde en speelde in de omgeving van deltaWonen.

Als rvc-leden stonden we daarnaast ook vanuit onze reguliere functie op verschillende manieren vrijwel dagelijks in verbinding met ontwikkelingen op het gebied van wonen, zorg en welzijn, openbaar bestuur en onderwijs, zowel lokaal als landelijk (bijvoorbeeld door bijeenkomsten van Aedes of de VTW bij te wonen).

Als rvc werken we met een profielschets die is gerelateerd aan onze omvang, samenstelling en activiteiten, om zo de gewenste deskundigheid en achtergrond van onze leden te waarborgen. De profielschets is gepubliceerd op de website van deltaWonen.

In de profielschets staat dat in onze rvc diverse specifieke deskundigheden aanwezig moeten zijn om het brede spectrum van de woningcorporatie te kunnen overzien. Als raad functioneren we immers het best bij een goede teamsamenstelling en diversiteit. Ook op dit gebied bevat de profielschets diverse criteria.

In 2024 is onze profielschets geactualiseerd, zodat deze aansluit bij het gewijzigde koersplan van deltaWonen (Ruimte voor Geluk). 

In onze vergadering van 14 juni 2024 hebben we als rvc besloten een zesde commissaris (niet-huurderscommissaris) op het profiel Vastgoed en ICT te gaan werven. De werving- en selectie-procedure liep eind 2024 nog. Er is sprake van een openbare werving- en selectieprocedure op basis van een door ons vastgestelde profielschets. De vacature is gepubliceerd op de website van deltaWonen en is onder andere openbaar gemaakt in een landelijk dagblad en via sociale media. De selectiecommissie bestaat uit drie leden van onze raad (waaronder de voorzitter en een lid van de governance- en remuneratiecommissie), de bestuurder en een vertegenwoordiging vanuit de Centrale Bewonersraad.

Verder hebben we als rvc, in verband met het toekomstige aftreden van twee commissarissen, besloten de werving- en selectieprocedure in gang te zetten voor de werving van een huurderscommissaris (op het profiel Financiën en Bedrijfseconomie) en een lid, ook voorzitter van de rvc (op het profiel Bestuurlijk en HRM). Voor beide vacatures zijn wervingsprofielen vastgesteld. De werving en selectie vinden plaats op basis van de vastgestelde stappenplannen. Ook in deze wervingsprocedures bestaat de selectiecommissie uit een afvaardiging van onze raad, de bestuurder en een delegatie van de Centrale Bewonersraad. De werving gaat begin 2025 van start.

In verband met het verstrijken van de benoemingstermijnen van twee commissarissen (in 2026) hebben we besloten de herbenoemingsprocedure in gang te zetten. 

Van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024 waren de volgende personen lid van de rvc van deltaWonen:

Als rvc zijn we van oordeel dat onze raad voldoende divers is als het gaat om deskundigheid en competenties. De samenstelling en deskundigheid van de raad sluiten aan bij de beschrijving in onze profielschets.

Onze rvc is zo samengesteld, dat wij als leden ten opzichte van elkaar, de bestuurder en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen functioneren. Zo kunnen we als raad onze taak naar behoren vervullen. Als leden van de raad hebben we geen nevenfuncties die tegenstrijdig zijn met het belang van deltaWonen. Hierdoor waarborgen we dat wij op een onafhankelijke wijze tot een oordeel kunnen komen.

Onafhankelijkheidsverklaring

Begin 2024 hebben we als leden van de rvc een onafhankelijkheidsverklaring getekend, waarin de (wettelijke en statutaire) onverenigbaarheden zijn opgenomen. Ook hebben we als commissarissen een overzicht ingevuld met onze nevenfuncties. In de vergadering van maart 2024 hebben we de onafhankelijkheid van de rvc-leden vastgesteld. Hierbij hebben we getoetst aan de ‘open norm’ uit de Woningwet. 

Integriteitsscreening

Vanaf de inwerkingtreding van de herziene Woningwet worden leden benoemd en herbenoemd na een positieve zienswijze van de minister. Dit komt voort uit een goed doorlopen fit- en propertest. Aanvullend daarop doorlopen alle commissarissen een extra (integriteits)screening. Deze screening wordt uitgevoerd door een extern bureau.

Integriteitsverklaring

Als commissarissen tekenen we een integriteitsverklaring, waarin we verklaren dat wij ons binden aan de gedrags- en integriteitscode en deze zullen toepassen.

Belangenverstrengeling

DeltaWonen wil elke vorm en schijn van belangenverstrengeling met de leden van de rvc vermijden. Ons reglement bevat een verdere uitwerking van dit belangrijke uitgangspunt. In dit document is ook de handelswijze in geval van belangenverstrengeling vastgelegd. In 2024 waren er geen transacties met leden van de rvc die tegenstrijdige belangen opleverden. Ook vervulde geen van ons een nevenfunctie die onverenigbaar is met het lidmaatschap van de raad.

Vastgoedbezit

Binnen de rvc zitten commissarissen met vastgoedbezit. We hebben hier als rvc over gesproken en geconstateerd dat geen sprake is van tegenstrijdige belangen. Verder hebben we samen met de bestuurder in januari 2024, in verband met de vaststelling van de onafhankelijkheid in de vergadering van maart 2024, het formulier ‘Inventarisatie vastgoedbezit’ ingevuld.

Leningen en garanties

De woningcorporatie heeft aan leden van de rvc geen persoonlijke leningen, financiële garanties of andere financiële voordelen verstrekt die niet onder het bezoldigingsbeleid vallen

Als leden van de rvc hechten we grote waarde aan aanspreekbaarheid. Iedereen kan zich tot ons wenden wanneer daartoe aanleiding is.

Om onze toezichthoudende taak goed te kunnen vervullen, lieten we ons als rvc in 2024 regelmatig mondeling en schriftelijk door de bestuurder informeren. De verkregen informatie had betrekking op de maatschappelijke prestaties en financiële resultaten in relatie tot de doelen, relevante externe ontwikkelingen en de wensen en behoeften van stakeholders.

Rapportages

Als rvc ontvangen we ieder kwartaal een rapportage met financiële, operationele en volkshuisvestelijke informatie. In deze rapportages staan de prestaties en informatie over de realisatie en de eindejaarsprognose in relatie tot de ambitie. We laten ons ook informeren door relevante stakeholders binnen en buiten de organisatie. Bijvoorbeeld door de huurdersorganisatie, de ondernemingsraad en de accountant.

Als rvc vinden we het belangrijk in verbinding te blijven met de interne en externe stakeholders binnen onze toezichthoudende rol (zie hoofdstuk 7.5). Ook halen we als leden van de rvc zelf informatie op, onder andere bij de VTW (Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties), Aedes, de pers, diverse (sectorgerelateerde) bijeenkomsten en eigen netwerkcontacten.

Het introductieprogramma voor nieuwe leden van onze rvc maakt onderdeel uit van het introductie- en opleidingsprogramma. Onze commissaris die per 1 maart 2024 is aangetreden, heeft dit programma in 2024 doorlopen. 

Als leden van de rvc zijn we lid van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW).

In het afgelopen jaar hebben we onze jaarlijkse zelfevaluatie uitgevoerd, met als doel de effectiviteit van ons functioneren en samenwerking verder te verbeteren. Dit proces bood waardevolle inzichten in de prestaties en benadrukte het belang van een cultuur van openheid, diversiteit en kritische reflectie binnen de rvc.

Een belangrijk aandachtspunt in 2024 was de versterking van de betrokkenheid van huurders als centrale stakeholders. Directe interacties, zoals projectbezoeken en bijeenkomsten in de wijk, hebben bijgedragen aan een beter begrip van hun behoeften. Deze aanpak wordt verder uitgebouwd om huurders nog beter te betrekken bij onze activiteiten als rvc.

Daarnaast hebben we binnen de rvc het belang van diversiteit in achtergronden en perspectieven opnieuw benadrukt. Dit wordt actief bevorderd binnen wervings- en selectieprocessen om onze besluitvorming te versterken en relevante thema’s effectiever te adresseren.

De evaluatie heeft ook geresulteerd in een duidelijke focus op een meer uitgebalanceerde agenda, zodat strategische onderwerpen zoals ‘wonen’ en ‘duurzaamheid’ prominent worden besproken. Dit vraagt om een proactieve prioritering en effectieve tijdsinvulling tijdens vergaderingen.

Voor 2025 hebben we een externe evaluatie gepland om onze objectiviteit te waarborgen en onze rol als toezichthouder verder te versterken.

Met deze zelfevaluatie hebben we als rvc niet alleen ons functioneren geëvalueerd, maar ook concrete acties geformuleerd om de samenwerking en besluitvorming te verbeteren. Door deze inzichten te implementeren, blijven we ons inzetten voor een effectieve bijdrage aan de maatschappelijke opgaven waarvoor wij als leden medeverantwoordelijk zijn.

Samen met de bestuurder blijven we als rvc onze kennis ontwikkelen door middel van trainingen en cursussen. Hiertoe hebben we begin 2024 een opleidingsplan voor dat jaar vastgesteld. Met de bestuurder hebben we hierover afspraken gemaakt in het jaarlijkse planningsgesprek. Als commissarissen volgen we samen met de bestuurder op basis van dit plan en afspraken diverse trainingen en/of opleidingen. Zo hebben we op 10 juni 2024 bijvoorbeeld een teamontwikkelings-training georganiseerd.

Als commissarissen voldeden we (ruim) aan de Permanente Educatie-systematiek van Aedes/VTW. In onderstaande tabel staan de behaalde PE-punten per commissaris.

Het contact tussen ons als rvc en de Centrale Bewonersraad (CBR) verloopt in de regel via de commissarissen die op voordracht van de CBR zijn benoemd. De huurderscommissarissen waren aanwezig bij de bewonersavond van de CBR op 3 april 2024. Door de bestuurswisselingen is het in 2024 jaar niet gelukt om reguliere vergaderingen van de CBR bij te wonen. Wel is er regelmatig telefonisch contact geweest, we hebben de CBR ontmoet voor en na de selectiegesprekken voor de zesde commissaris en we spraken elkaar op de stakeholdersdag. Er is gesproken over de bezetting van de CBR, de samenwerking tussen de CBR en deltaWonen, het proces van prestatieafspraken, de ondersteuning door de Woonbond en de informatie vanuit de rvc.  

Verder is er afstemming met de CBR geweest over de werving van drie commissarissen (een huurderscommissaris, een niet huurderscommissaris en de voorzitter van de rvc). De CBR heeft in 2024 deelgenomen aan de selectiecommissie voor de werving van de niet-huurderscommissaris en neemt in 2025 deel aan de selectiecommissie voor de werving van de voorzitter. Een delegatie van de rvc neemt in 2025 deel aan de selectiecommissie voor de werving van een huurderscommissaris. 

Als rvc constateren we dat de CBR haar rol voortvarend oppakt. Zowel de huurders als deltaWonen hebben belang bij een goed functionerende huurdersorganisatie en we zullen de CBR dan ook ondersteunen waar nodig.

Daarnaast worden we tijdens elke rvc-vergadering door de bestuurder en directeur Wonen geïnformeerd over ontwikkelingen bij de CBR en het overleg met de CBR.

Onze voorzitter en een lid van onze raad hebben in 2024 twee keer met de ondernemingsraad gesproken. Op 14 juni in de vorm van een ‘benen op tafel-overleg’, waarbij gesproken is over de nieuwe topstructuur en aan de hand van stellingen is gesproken over verschillende onderwerpen (zoals de formatie en het opleidingsprogramma). Op 6 december spraken we de ondernemingsraad tijdens een vergadering waarbij de ondernemingsraad terugblikte op 2024 en vooruitkeek naar 2025. Verder spraken we over de samenwerking tussen de Ondernemingsraad en de bestuurder en wat wij als rvc van 2025 verwachten voor deltaWonen. De gesprekken met de ondernemingsraad zijn gevoerd in de geest van de kernwaarden en de Governancecode. Als rvc zijn we content met de goede samenwerking tussen de ondernemingsraad en de bestuurder, met als kenmerken ‘constructief, positief, samen, betrokken en open’.

Hoofdstuk 7.5 van dit jaarverslag bevat een overzicht van de ontmoetingen die we in 2024 met stakeholders hebben gehad.

De gehele rvc, zoals deze actief is op de datum van dagtekening van het verslag, ondertekent het verslag van de rvc.